DOLAR 8,3625
EURO 10,1391
ALTIN 498,99
BIST 1.463
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 23°C
Gök Gürültülü
İstanbul
23°C
Gök Gürültülü
Sal 22°C
Çar 24°C
Per 24°C
Cum 24°C

1993 Newroz’undan bugüne demokratik çözüm ısrarı

20.03.2019
A+
A-

Bölgede 1990’lı yıllarda kitleselleşen Newroz kutlamalarında, Kürt sorununun demokratik çözümü öne çıkarken, PKK Lideri Abdullah Öcalan 1993 Newrozu’nda başlattığı çözüm ısrarını, tüm engel ve uygulanan ağır tecride rağmen sürdürüyor.

Newroz’un tarihsel misyonunu güncelle buluşturan Kürtler, Diyarbakır Zindanı’nda darbeye karşı yakılan 3 kibrit çöpüyle özgürlük talebini açık bir şekilde gösterdi. Devletin 90’lı yılların başında Newroz ateşiyle harlanan serhıldanlara yönelik saldırıları, sonraki yıllarda Newroz’a olan ilgiyi artırdı ve 93’lere gelindiğinde 21 Mart’a Kürt kentleri baştanbaşa Newroz ateşiyle ısınmaya başladı. Kutlamanın yapılmadığı köy, kasaba, ilçe ve şehir kalmadı. Saldırılar devam etmesine rağmen Newroz, ateşini harlandı, katılım arttı ve Kürtlerde Newroz’un diriliş ve direniş bayramı olduğu düşüncesini pekişti.

93 NEWROZU VE ATEŞKES

Direniş ve diriliş anlamına sahip olan Newroz, 90’lı yıllarda Kürt mücadelesi içi aynı zaman çözüm ve barış arayışlarının sembolü haline geldi. PKK, ilk kez 1993 Newrozu’nda demokratik çözümün önünü açmak için ateşkes ilan etti. Öcalan, YNK Lideri Celal Talabani ile birlikte Lübnan’ın Bar Elias kasabasında bir basın toplantısı düzenleyerek, 20 Mart ile 15 Nisan tarihleri arasında ateşkes ilan edeceklerini açıklayarak, şunları söyledi: “Biz, ordu birlikleri üzerimize gelmedikçe ve çok zorunlu bir meşru savunma durumuna düşmedikçe, 20 Mart’tan 15 Nisan’a kadar ateş etmeyeceğiz. Gelişecek saldırılar kesinlikle bizden kaynaklanmayacaktır. Böylelikle uluslararası, Türkiye ve Kürdistan kamuoyunun barışa imkan sunmak biçimindeki dileğine de karşılık vermeye çalışıyoruz. Olası bir siyasi çözüme kendimizi hazır tuttuğumuzu belirtmek istiyoruz.”

ATEŞKESE RAĞMEN OPERASYONLAR DURMADI

Ateşkes sürecinde kutlanan 93 Newroz’u sakın geçti. Ancak PKK’ye yönelik operasyonlar durmadı. Ateşkesin bitiş tarihi olan 15 Nisan’da Öcalan, Lübnan’da yaptığı ikinci basın toplantısında ateşkesin süresini uzattıklarını açıkladı. Bu basın toplantısına Celal Talabani’nin yanı sıra Halkın Emek Partisi (HEP) Genel Başkanı Ahmet Türk ve Türkiyeli başka Kürt siyasetçiler de katıldı.

ÇÖZÜM DENEYİMİ

Öcalan’ın demokratik çözüm çabası, daha sonra komplo olduğu ortaya çıkan 33 erin Bingöl yolunda öldürülmesi olayıyla akamete uğratıldı. Dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın talebi ve girişimleri sonucu Newroz’da PKK tarafından tek taraflı ilan edilen ateşkesin bir ay uzatılmasından bir gün sonra Özal, şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdi. Buna rağmen Öcalan, demokratik çözümde ısrar etti.

ÇÖZÜM MESAJINA MECLİSTEN ATILMAYLA KARŞILIK VERİLDİ

1993 yılında ilan edilen ateşkes nedeniyle 90-91-92 dönemlerindeki katliamlar tekrarlanmadı ancak yine de Newroz’a yönelik tahammülsüzlük sürdü. 1993 tarihinde yapılan Diyarbakır Newrozu’na HEP milletvekillerinin gönderdiği çözüm mesajı damgasını vurdu. Ancak bu mesaja devlet bir yıl sonra yine bir Mart ayında DEP milletvekillerinin dokunulmazlıklarını kaldırarak ve Kürt milletvekillerini yaka paça Meclis’ten atarak cevap verdi.

1999’DA ATEŞKES İLE YENİDEN ÇÖZÜM UMUTLARI

1998 yılında Öcalan’ın Suriye’den çıkarılması ve Newroz’dan önce 15 Şubat 1999 tarihinde uluslararası güçler tarafından Türkiye’ye getirilmesinden sonra her yerde açlık grevleri, eylemler ve serhildanlar gelişti. 99 yılında uluslararası komploya öfkeleri ile sokaklara dökülen Kürtler, bu kez 2000 yılında Öcalan’ın 99 tarihinde ilan ettiği ateşkes ortamında girdi. O yıl başlayıp Haziran 2004 tarihine kadar kesintisiz bir şekilde 5 yıl sürecek olan eylemsizlik, bir yandan çözüm umutlarını artırırken, devletin “düşünmezsen sorun yoktur” yaklaşımı belirginleşti.

20 YIL SONRA ÖCALAN’IN YİNE DEMOKRATİK ÇÖZÜM HAMLESİ

Sonrasında Newrozlar, her yıl daha da büyüyerek, festivallere dönüştü. 2012 Newrozu yasağa rağmen kutlanırken, 2013 Newrozu ise Türkiye ve Ortadoğu tarihine damgasını vurdu. 93 Newrozu’nda attığı barış adımı yarım kalan Öcalan, 20 yıl sonra tecrit koşullarında çözüm iradesini ve ısrarını, 2013 Newrozu’nda yayınladığı “Demokratik çözüm” manifestosu ve başlayan çözüm süreci ile sürdürdü.

DOLMABAHÇE MUTABAKATI

Newroz alanlarını özgürleştiren halk, 2013 tarihi deklarasyondan sonra 2014-15 yılına çözüme olan inancını artırarak girdi. 2015 Newrozu’ndan yaklaşık bir ay önce devlet, hükümet ve İmralı heyetlerinin 28 Şubat tarihinde açıkladığı “Dolmabahçe Mutabakatı”nın yarattığı olumlu atmosfer alanlara yansıdı.

ÇÖZÜME KARŞI SAVAŞ KONSEPTİ

Ancak Newroz’dan sonra barış masasını deviren devlet, Newroz’dan kısa süre sonra İmralı görüşmelerini kesti, 7 Haziran 2015 seçimlerinden sonra da savaş konsepti devreye konuldu. Hükümetin bu politikasıyla 2015 yılından bu yana bölge kentleri yakılıp yıkıldı, HDP’li milletvekillerinin dokunulmazlıkları kaldırılarak tutuklandı, DBP’li belediyelere kayyum atandı, Kürt siyasetçileri tutuklandı, Kerkük ve Efrîn’e yönelik askeri müdahaleler yapıldı. (Mezopotamya Ajansı / Özgür Paksoy)

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.