DOLAR 7,6177
EURO 8,8773
ALTIN 455,43
BIST 9,7153
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 27°C
Parçalı Bulutlu

Ekonomistlerden ‘müjde’ yorumu: Ekonomiye etki etmedi, etmeyecek

22.08.2020
A+
A-
ANKARA – Ekonomistlerden Prof. Ahmet Şahinöz, Prof. Dr. Veysel Ulusoy ve Prof. Dr. Mustafa Durmuş, Erdoğan’ın canlı yayında “müjde” olarak duyurduğu doğalgazın ekonomiye etkisinin olmayacağını söyledi. Şahinöz, “Türkiye’de cari açık sorunu hep var olacaktır” dedi.
 
AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan’ın dün canlı yayında açıkladığı “müjde” yaratılan büyük beklentiyi karşılamadı. Erdoğan, 29 Mayıs 2018’de yola çıkan Türkiye’nin ilk “milli sondaj gemisi” Fatih’in Tuna-1’deki sondajında 320 milyar metreküp doğalgaz rezervi bulduğunu açıklaması, Türkiye’nin artık geleceğe daha güvenle bakacağı bir yola girdiğini ileri sürdü. Erdoğan’ın ardından açıklamalarda bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Berat Allbayrak ise milli enerji politikaları açısından tarihi bir gün olduğunu savunarak, yeni bir döneme girdiğini ve artık cari açık sorununun gündemlerinden çıkacağını iddia etti. Erdoğan ve Albayrak’ın açıklamalarını Mezopotamya Ajansı’na yorumlayan Başkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Şahinöz, Yeditepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Veysel Ulusoy ile Ekonomi-Politikçi Prof. Dr. Mustafa Durmuş, verilen “müjde”nin ekonomiye etkisinin olmayacağını kaydetti. 
 
‘EKONOMİYE ETKİSİ OLMAYACAKTIR’
 
Başkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Ekonomist Prof. Dr. Ahmet Şahinöz, doğalgaz müjdesinin ülke ekonomisine sadece kısmi psikolojik etki dışında bir faydasının olmayacağını söyledi. Şahinöz, “Şimdi bu ekonomide psikolojik bir etki yapar ama döviz kurları başta olmak üzere diğer alanlar üzerinde çok radikal bir değişiklik yapmaz. Kısmen bir psikolojik etki yapar. Bu işin birinci yönü. Diğer yönü ise, uzmanlar bulunan doğalgazın, çıkarılması, üretilmesi ve işlenmesi sürecinin en az 5 yıl da olacağını söylüyor. Yani bugün bulanan doğalgaz; hemen bugün Ayşe teyzenin faturasına yansımayacaktır.  Söylemek istediğim, beş yıl sonra enerjide kısmi bir rahatlatma olabilir. Ama ne yazık ki başka alanlar üzerinde olumlu bir etki yapacağını söyleyemiyorum” diye konuştu. 
 
‘CARİ AÇIK SORUNU HEP VAR OLACAKTIR’
 
Şahinöz, Hazine Bakanı Allbayrak’ın ileri sürdüğü “Cari açık konusu gündemimizden çıkacak” söyleminin gerçekle uyuşmadığını vurguladı. “Türkiye’nin cari açık sorunu sadece enerjiyle alakalı değildir” diyen Şahinöz, cari açık sorunun temelinde ekonomideki yapısal sorunların olduğunu hatırlattı. Şahinöz, “Ne yaparlarsa yapsınlar, Türkiye’de cari açık sorunu hep olacaktır” dedi.
 
‘ETKİSİNİ BEKLENMEMELİ’
 
Yeditepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Ekonomist Prof. Dr. Veysel Ulusoy da uzun yıllara yayılmış 30-40 milyar dolarlık bir brüt rezervin ekonomiye olumlu etkisini beklemediğini dile getirdi. Ulusoy, şöyle devam etti: “Türkiye’nin son iki yılda küçülme ya da büyümemeden dolayı kaybı yaklaşık 80 milyar dolar. Yine turizmde gelir kaybı sadece bu yıl 20-35 milyar dolar iken, uzun yıllara sarih 30-40 milyar dolarlık brüt rezervin ekonomiye ilaç olmasını beklememek gerekir.” 
 
‘CARİ AÇIĞIN ENERJİ FATURASIYLA İLGİSİ YOK’
 
Ulusoy, ayrıca cari açık meselesinin çoğu zaman enerji faturasıyla ilgisinin olmadığına belirterek, “Özellikle de bizim gibi ülkelerde. Enerji faturası yükseldikçe, büyümeye verdiği katkı fatura maliyetinin çok üstünde olmaktadır” yorumu yaptı. 
 
‘MÜJDE DOLARIN ATEŞİNİ KESMEDİ’
 
Ekonomi-Politikçi Prof. Dr. Mustafa Durmuş ise, piyasaların Erdoğan tarafından verilen müjdeyi beğenmediğini ve açıklamaların piyasalar üzerinde olumlu etki yaratmadığını ifade etti. Erdoğan’ın konuşması sırasında gözünün sürekli döviz kurunda olduğunu söyleyen Durmuş, şöyle devam etti: “Açıklama başladığında dolar kuru 7.22 seviyesindeydi. Kur 7.33’ü gördü. Yaklaşık 10 kuruş arttı. Borsada da bir düşüş var. Dolayısıyla piyasalar bu müjdeyi pek sevmedi. En azından ilk tepkileri bu. Ya da çok yeterli bir müjde olarak görülmedi. Üstelik dün de zorunlu karşılık oranlarında bir yükseltme söz konusu oldu. Bütün parasal sıkılaştırmaya rağmen bu ‘müjde’ de dövizin ateşini kesmeye yetmedi.” 
 
‘POLİTİK BİR SÖYLEM OLABİLİR’
 
Durmuş, rezervlerin nasıl kullanacağı sorusunun açıkta kaldığını belirterek, şunları söyledi: “Açıklamalardan bunu kimin nasıl işleteceğini görmedik. 2023 yılında doğal gazın sunulacağını açıkladı Cumhurbaşkanı. Fakat 2023 yılı biliyorsunuz takıntılı bir yıl. Uzmanlar 7-10 yıl arası bir zaman alacağını söylüyor. Böyle bir teknolojiye sahip miyiz bilmiyorum. O nedenle bu politik bir söylem olabilir. Kitleleri biraz yukarıda tutmak… ‘Biz bunları yapıyorsak siz de bize desteğinizi sürdürün ve 2023 yılında iktidarda olalım, kaynakları en iyi şekilde kullanalım’ mesajı çıkıyor. İşin şöyle tartışmalı bir boyutu var. Var sayalım ki bu kaynak bulundu, işletildi, ekonomi de büyüdü. Bütün toplumsal sınıflara eşit derecede faydası olacak mı? Yoksa bundan birileri nemalanacak mı? Böyle bir gelişim bütün toplumun yararına işletilebilir mi? Yoksa fiilen bir grubun yararına mı işleyecek? Bunları sormak lazım. Türkiye bunu kendisi işletecekse ayrı bir konu.”
 
ALBAYRAK’I KORUMAYA DÖNÜK BİR ÇABA…’
 
Durmuş, en erken 10 yıl sonra konuşulacak bir konunun şimdiden ekonomiye etkisini, konuşmanın çok anlamsız olduğunu sözlerine ekleyerek, Erdoğan’ın konuşmaları sırasında Berat Albayrak’a iki kez üst üste teşekkür etmesinin tesadüf olmadığına dikkati çekti. Durmuş, iktidarın uzun bir süredir özellikle ekonomideki krizi yönetememek ve pandemi nedeniyle eleştirildiğini ve söz konusu eleştirilerin odağında ise siyasal iktidarı temsilen Bakan Albayrak’ın olduğuna vurgu yaptı. Durmuş, sözlerini şöyle tamamladı: “Cumhurbaşkanı iki kez bakana teşekkür etti. ‘2017 yılında Enerji Bakanıydı onun sayesinde çalışmalar başlamıştı’ sözleriyle eleştiriler karşısında onu korumaya dönük çaba gibi kendisini gösterdi.” 
 
MA / Selman Güzelyüz

Haber/Fotoğraf: Mezopotamya Ajansı

YORUMLAR

Bir Cevap Yazın

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.