DOLAR 5,8028
EURO 6,5461
ALTIN 238,0
BIST 96.780
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 12°C
Hafif Sağanak

İdlib’te işler karıştı: Çeteler şehri terk etmedi, sayıları azaldı

01.12.2018
A+
A-

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova, İdlib’de silahtan arındırılmış bölge oluşturulması konusundaki zorlukların devam ettiğini söylemişti. Bu açıklamadan sonra Pazar günü Rusya Savunma Bakanlığı’nın “Heyet Tahrir el Şam (HTŞ) adlı radikal örgüt İdlib’den Halep’e klor gazlı saldırı düzenledi” şeklindeki açıklaması geldi.

BBC Türkçe’nin haberine göre, son gelişmeler, hafta içinde Suriye krizine çözüm bulmak amacıyla Kazakistan’ın başkenti Astana’da yapılan toplantının da gündemindeydi. Türkiyeli, Rus ve İranlı yetkililer, İdlib’deki gerilimi de masaya yatırdı. Rus ve Türkiyeli heyetler, İdlib’deki gerilimin durması için çalışılacağının altını çizdi.

SURİYE: TÜRKİYE SORUMLULUKLARINI YERİNE GETİRMİYOR

Şam yönetimi ve muhalefet temsilcilerinin de katıldığı toplantıda söz alan Suriye’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Beşar Caferi, Türkiye’nin İdlib’de 11 bin silahlı askeri olduğunu öne sürdü. “Türkiye sorumluluklarını yerine getirmiyor” diyen Caferi, sözlerini şöyle sürdürdü: “Teröristler kendilerini kontrol edenler tarafından yeşil ışık verilmese kimyasal silah kullanamazdı. Onlara kimyasal silahı kimin verdiğini biliyoruz. Başta Türkleri kast ediyoruz. Bu, Soçi’de varılan anlaşmaların uygulanmadığını gösteriyor.”

Peki iddialarla ilgili Ankara ve Türkiye destekli muhalif gruplar ne diyor?

“KİMYASAL SALDIRININ SORUMLUSU İRAN”

Rusya’nın operasyon düzenlediği Han Tuman kasabasından BBC Türkçe’ye konuşan muhalif kaynaklar kimyasal saldırıdan İran’ın sorumlu olduğunu iddia ediyor.

Muhalifler, “Bölgedeki İran’a bağlı milisler, Soçi’deki anlaşmada kendilerini dışlanmış hissetti. Rejimin de saldırmaya hazır olduğunu düşündükleri anda kimyasal saldırı düzenleyip bizi suçladılar” diyor. Bu iddia ortaya atılmadan önce konuştuğumuz İranlı bir diplomatik kaynak, Soçi’deki uzlaşının İran olmadan uygulanamayacağını, bölgede hâlâ çekilmeyi reddeden radikal grupların olduğunu söyledi.

Türkiyeli yetkililer de muhaliflerin kimyasal silah kullandığı iddialarının doğru olmadığının altını çiziyor. 17 Eylül’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında Soçi’de varılan mutabakata göre, 10 Ekim itibarıyla İdlib’de silahtan arındırılmış bölgede bulunan muhalif gruplar ağır silahlarını teslim edecekti. Türkiye Milli Savunma Bakanlığı, 10 Ekim’de bir açıklama yaparak tüm silahların teslim edildiğini duyurmuştu. Üst düzey bir Türkiyeli diplomatik kaynağa göre silahlar, Türkiye’nin İdlib çatışmasızlık hattında bulunan gözlem noktalarına teslim edildi.

Bölgedeki muhalif kaynaklar ise tüm ağır silahların verilmediğini, görünürde olmasa da çok az sayıda ağır silahın ve orta menzilli uçaksavarın her ihtimale karşı bölgede saklandığını; Rusya’nın da bunu bildiğini ancak göz yumduğunu iddia ediyor.

“HTŞ’LİLERİN GİTMESİ GEREKİYORDU, SAYILARI AZALDI”

Mutabakatın bir diğer maddesi de, hem Türkiye hem Rusya tarafından “terör örgütü” olarak kabul edilen ve El Kaide’den kopan grupların oluşturduğu HTŞ’nin bölgeden çekilmesiydi. Türkiye, HTŞ’nin İdlib’e çekildikten sonra bölgede çözülüp uzaklaştırılmasını taahhüt etti.

Türkiye güvenlik kaynaklarının verdiği bilgiye göre İdlib’in içerisinde 17 bini geçen HTŞ’li sayısı, çatı örgütün içinde Nureddin Zengi Tugayları başta olmak üzere bazı grupların ayrılmasının ardından yaklaşık 12 bine düştü.

Bu sayının yarısından fazlası rejime karşı savaşta doğrudan yer almamış, örgütün de “savaşçı” olarak adlandırmadığı, İdlib’deki kontrol noktalarında bulunan “polis gücü”. Türkiye sınırından İdlib merkeze giden yoldaki 10 kontrol noktasında da, HTŞ’nin “şehirde güvenliği sağlamaktan sorumlu polis gücü” bulunuyor.

Soçi mutabakatı öncesi İdlib’in doğusunda Abu Zuhur’dan Halep’e kadar silahtan arındırılmış bölgede yaklaşık 5 bin HTŞ mensubu vardı. Bugün ise bölgede birkaç yüz HTŞ’li kaldı. Bu kişiler içinde, isim değiştiren ancak Türkiye destekli muhalif çatı örgütlere katılmayıp HTŞ ile bağını sürdüren gruplar da var.

İdlib’deki muhalif kaynaklar, Suriye ordusunun olası bir operasyonunda bölgeyi savunmak üzere bu grupların mevcut konumlarını korumasına Türkiye tarafından izin verildiğini söylüyor. Anlaşmayı reddeden bazı HTŞ’lilerin ise yerel savaşçılar tarafından vurulduğunu iddia ediyorlar.

Soçi mutabakatına göre Suriye’nin en önemli ticaret yolları üzerinde bulunan, Halep’i Şam’a bağlayan M5 ve Lazkiye’ye bağlayan M4 karayolları da yıl sonuna kadar güvenli geçişe açılacak. M5 karayolu üzerinde HTŞ’ye ait 4, diğer muhaliflere ait 2 adet kontrol noktası var. Türkiye, bölgedeki gruplar üzerinde gücünü kullanarak HTŞ’ye ait beşinci ve en büyük kontrol noktasını Ağustos ayında kaldırtmıştı.

Yerel kaynaklar, ticaret yapmak için bölgeden geçen araçların kontrol noktalarında rüşvet ödeyerek yolu kullanabildiklerini söylüyor. Soçi mutabakatı ile üzerinde uzlaşılan İdlib’deki çatışmasızlık bölgesi, Suriye ordusunun yaklaşmakta olan operasyonunu engelleme amacı taşıyordu.

Ancak o dönem bazı muhalifler anlaşmaya tepkilerini yüksek sesle dile getirmiş, “Ağır silahlar bırakıldıktan sonra Suriye ordusu ya da Rusya bir bahane bulup saldırıya geçerse kendimizi savunacak durumda olmayacağız” demişti. 9 Kasım günü Suriye ordusu ve İran’a bağlı milisler, silahtan arındırılmış bölge kapsamına giren Hama’nın kuzeyinde bir operasyon düzenledi. Ellerinde ağır silah bulunmadığını öne süren muhalif gruplar, “23 muhalif savaşçı, kendilerini savunamadıkları için öldürüldü” diyor.

Görüşleri alınan İdlib’deki muhalif kaynaklar, bu olayın ardından daha fazla ağır silah tedarik edip sakladıklarını, Suriye ordusuna güvenmediklerini söylüyor. Suriye ordusunun ülkenin diğer bölgelerindeki operasyonları büyük oranda bittiği için yeniden toparlanıp İdlib’de büyük bir operasyon düzenleyeceğine inanıyorlar.

TÜRKİYE: SURİYE REJİMİ ANLAŞMAYI MANİPÜLE EDİYOR

BBC Türkçe’ye konuşan Türk yetkili, Soçi’de varılan uzlaşmada Suriye rejiminin de yükümlülükleri olduğunu hatırlatıyor:
“Rejim anlaşmayı manipule ediyor. Ağır silahlar büyük oranda çekildikten sonra silahsızlandırılmış bölgenin sınırına tahkimat yaptı, taciz atışlarına başladı. Öncesinde muhalif grupların oradaki güçlü varlığı onlar için bir tehdit oluşturuyordu. Tehdidin ortadan kalktığını gördüğü anda yığınak yapmaya başladı.”

Türkiyeli yetkili, Suriye hükümetinin aynı zamanda İdlib ve çevresinde yaşayan Suriyelilere “İdlib Suriye toprağıdır, yeniden Suriye ordusunun kontrolüne geçecektir” yazılı mesajlar attığını söyledi.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.